Fatura Nedir? Fatura Çeşitleri ve Düzenleme Kuralları

Fatura Nedir?

Fatura, bir satıcının alıcıya sunduğu mal veya hizmet karşılığında düzenlediği, işlemin tüm detaylarını içeren resmi ticari belgedir. Türk Vergi Mevzuatı kapsamında fatura, vergi hukukunun en temel belgelerinden biridir.

Vergi Usul Kanunu'nun 229. maddesine göre fatura; satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.

Faturanın Zorunlu Unsurları

Geçerli bir faturada bulunması gereken bilgiler şunlardır:

Faturanın düzenlenme tarihi ve seri numarası
Satıcının adı, ticaret unvanı, adresi ve vergi numarası
Alıcının adı, ticaret unvanı, adresi ve varsa vergi numarası
Malın veya hizmetin cinsi, miktarı ve fiyatı
KDV oranı ve tutarı
Genel toplam

Fatura Çeşitleri

Satış Faturası

En yaygın fatura türüdür. Bir mal ya da hizmetin satışında düzenlenir. Alıcı ve satıcının bilgilerini, satılan ürünün detaylarını ve ödeme tutarını içerir.

İade Faturası

Daha önce satılan bir malın iade edilmesi durumunda düzenlenir. Orijinal satış faturasını iptal etmek yerine iade faturası kesmek vergi mevzuatı açısından doğru uygulamadır.

Proforma Fatura

Resmi bir satış belgesi olmayıp ön teklif niteliği taşır. Özellikle ihracat işlemlerinde gümrük işlemleri için kullanılır. Yasal olarak bağlayıcı değildir.

e-Fatura

Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) onaylı sistemi üzerinden elektronik ortamda düzenlenen ve iletilen faturadır. Kâğıt fatura ile aynı hukuki geçerliliğe sahiptir. 2024 yılı itibarıyla yıllık brüt satış hasılatı 3 milyon TL ve üzerinde olan mükellefler e-fatura kullanmak zorundadır.

e-Arşiv Fatura

e-Fatura mükellefi olmayan alıcılara elektronik ortamda düzenlenen faturadır. Zorunlu e-fatura limitinin altında kalan işletmeler e-arşiv fatura kullanabilir. İnternet satışlarında 5.000 TL ve üzerindeki işlemler için e-arşiv fatura zorunludur.

Serbest Meslek Makbuzu

Serbest meslek erbabının (avukat, doktor, mimar vb.) verdikleri hizmetler karşılığında düzenlediği belgedir. Faturadan farklı bir format ve içeriğe sahiptir.

Fatura Kesilmesi Gereken Durumlar

Türk Vergi Kanunları'na göre aşağıdaki durumlarda fatura düzenlenmesi zorunludur:

Mal satışlarında teslim anında veya en geç 7 gün içinde
Hizmet ifasında hizmetin tamamlanması ile birlikte
Peşin satışlarda satış anında
Vadeli satışlarda mal teslimi veya hizmet ifasıyla birlikte

Fatura Muhafaza Yükümlülüğü

Vergi Usul Kanunu'na göre faturalar, düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl süreyle saklanmak zorundadır. e-Fatura ve e-arşiv faturalar GİB sistemlerinde otomatik olarak arşivlendiğinden ayrıca fiziksel saklama gerekmez.

Finset ile Kolay Fatura Kesimi

Finset'in fatura modülü ile tek tıkla profesyonel fatura düzenleyebilir, e-fatura ve e-arşiv entegrasyonu sayesinde GİB'e otomatik iletim yapabilirsiniz. Müşteri bilgilerini kaydederek tekrarlayan faturaları saniyeler içinde oluşturabilirsiniz.